Những khó khăn trong công tác thi hành án dân sự nhìn từ góc độ xác minh điều kiện thi hành án (20/3/2014)

Công tác thi hành án đang gặp rất nhiều khó khăn, trở ngại

Xác minh thi hành án là một thủ tục rất quan trọng, không thể thiếu trong quá trình tổ chức thi hành án dân sự, là cơ sở pháp lý để chấp hành viên đề ra những biện pháp thi hành phù hợp đối với từng vụ việc.
     Song, khi áp dụng quy định về xác minh điều kiện thi hành án vào thực tiễn đã phát sinh rất nhiều khó khăn, vướng mắc ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người được thi hành án. Thực hiện kế hoạch công tác năm, trong tháng 7/2013, Viện kiểm sát nhân dân huyện An Dương phối hợp với Chi cục thi hành án dân sự huyện An Dương trực tiếp xác minh án có điều kiện nhưng chưa thi hành trên địa bàn huyện An Dương. Quá trình thực hiện, tôi nhận thấy có một số khó khăn, vướng mắc. Qua bài viết này, tôi xin chia sẻ như sau:
     Khó khăn thứ nhất: Luật thi hành án dân sự quy định “Người phải thi hành án có điều kiện thi hành án mà không tự nguyện thi hành thì bị cưỡng chế thi hành án theo quy định của Luật này”. Nhưng việc xác định tài sản và nguồn thu nhập của người phải thi hành là không dễ dàng. Người phải thi hành có thể ở cùng hoặc khác nơi cư trú với người được thi hành; họ có thể làm việc và có thu nhập ở một nơi khác; tài sản của họ có thể nằm ở một địa phương  hoặc nằm ở nhiều địa phương và cũng như không thể loại trừ tài sản của họ nằm ở nước ngoài… Vậy liệu người được thi hành án có khả năng đi xa để xác minh được hay không? liệu cơ quan, tổ chức, cá nhân nơi đến xác minh có tạo điều kiện giúp đỡ trong quá trình xác minh? Hơn nữa, thực tế thi hành án cho thấy đa số người phải thi hành án thường có hành vi tẩu tán tài sản, che dấu nguồn thu nhập, thay đổi chỗ ở và tìm mọi cách trốn tránh nghĩa vụ phải thi hành án.
     Khó khăn thứ hai: Trong công tác thi hành án dân sự, Ủy ban nhân dân xã, phường tham gia với tư cách là cơ quan phối hợp, giúp cơ quan thi hành án dân sự, chứ không phải là cơ quan có thẩm quyền tổ chức việc thi hành án. Muốn xác minh điều kiện thi hành án, buộc Chấp hành viên phải cần đến sự phối hợp của cán bộ địa phương. Tuy nhiên, pháp luật lại không quy định rõ trách nhiệm, nghĩa vụ và thậm chí chế độ cho họ nên họ có thể tham gia hoặc không tham gia.
     Khó khăn thứ ba: Cơ sở vật chất, phương tiện đi lại của cơ quan thi hành án chưa được đầu tư, số lượng chấp hành viên ít, quản lý địa bàn rộng nên việc đi xác minh gặp rất nhiều khó khăn. Hơn nữa, không phải đến một lần là có thể xác minh được vì có thể người phải thi hành án không có nhà.
     Từ những khó khăn vướng mắc trên, tôi thấy một số quy định của luật thi hành án chưa có tính khả thi, dẫn đến việc xác minh điều kiện thi hành án còn mang tính hình thức./.

Trương Thị Thanh Nhàn - Viện kiểm sát An Dương